Саха Саарына - Афанасий Кириллин
Бу көрсүһүү мээнэҕэ буолбатах, хас биирдии киһи төрөөбүт-үөскээбит дойдулаах, ол дойдутун туһугар санаата кытаанаҕынан кыһаллан, тугу эмэ туһалаатарбын диэн сүүрэн-көтөн, кэпсэтэн-ипсэтэн, дойдум дьоно этэҥҥэ олордуннар диэн үлэлээн-хамнаан кэлбит киһибит, биир дойдулаахпыт Афанасий Павлович Кириллин тус бэйэтин санаатын, көрүүтүн биһигинниин үллэстэ кэллэ.
Афанасий Павлович 1 Тыыллыма сиригэр, Лоомтукаҕа, 1944 сыллаахха кулун тутар ый 25 күнүгэр күн сирин көрбүтэ. Онон сиэттэрэн күн сарсын буолар төрөөбүт күнүнэн итии ытыс тыаһынан эҕэрдэлиэҕин. Кини үөрэммит олорбут сирэ элбэҕин үрдүнэн бу Лоомтукатын бастакы уочаракка туруорар. Лоомтука олохтоохторун барыларын билэр, тугунан дьаркытаналларын, хайдах олороллорун ис дууһатыттан интириэһиргиир, хас биирдии киһи туһугар ыалдьарын бука бары билэбит. Кини эдэр эрдэҕиттэн улахан дуоһунастарга үлэлээн саҕалыыр уонна Государствоҕа Куттал суох буолуутун Комитетыгар үлэтин 1973 сыллаахха оперуполномочайынан саҕалаабыта, 1992 сылтан КГБ министрин бастакы солбуйааччытынан, онтон 1994 сылтан Саха Республикатын Куттал суох буолуутун Комитетыгар министринэн ананан үлэлээбитэ, Сахалартан бастакынан. Бу үлэтигэр эппиэтинэстээхтик сыһыаннаһан, туох баар кыаҕын, билиитин-көрүүтүн биэрэн үлэлээбит буолан биир идэлээхтэрин үрдүк итэҕэллэрин ылар, ханна да сырыттар улаханнык убаастанар киһи буолар.
Кырдьык төрөөбүт нэһилиэгин туһугар элбэх уонна улахан өҥөнү оҥордо. Кини курдук өйөбүллээх биир дойдулаахтарбыт биһиэхэ аҕыйаҕа суохтар. Түгэнинэн туһанан бука барыгытыгар убаастыырбытын, махталбытын биллэрэбит. Чэгиэн туруктаах сылдьын.
Көрсүһүүбүтүгэр Афанасий Павловичтыын тэҥҥэ кэлэн ыалдьыттаатылар, көрсүһүүбүт геройунаан алтыспыт, бииргэ үлэлээбит кэмнэрин санаан үтүө тылларынан кэпсээтилэр, мүччүргэнээх сырыыларыттан үллэһиннилэр:
- Николаев Игорь Игнатьевич – Ил Дархан советнига
- Прокопьев Владимир Михайлович, биир дойдулаахпыт Баишев Юрий Петрович, Христофорова Мария Николаевна – Ил Түмэн депутаттара
- Егоров Михаил Дмиртиевич, Петров Соломон Кириллович- биир идэлээхтэрэ
- Амбросьев Алексей Алексеевич-Сиэн Мунду – А.П. Кириллин туһунан, нэһилиэк туһунан кинигэлэр ааптара
- Кривогорницын Иван Юрьевич – С.З. Борисов туһунан, 1 Тыыллыма нэһилиэгин туһунан документальнай киинэлэр режиссера.
- Заболоцкий Владимир Ильич – СР норуоднай артыыһа
Афанасий Павлович 1 Тыыллыма сиригэр, Лоомтукаҕа, 1944 сыллаахха кулун тутар ый 25 күнүгэр күн сирин көрбүтэ. Онон сиэттэрэн күн сарсын буолар төрөөбүт күнүнэн итии ытыс тыаһынан эҕэрдэлиэҕин. Кини үөрэммит олорбут сирэ элбэҕин үрдүнэн бу Лоомтукатын бастакы уочаракка туруорар. Лоомтука олохтоохторун барыларын билэр, тугунан дьаркытаналларын, хайдах олороллорун ис дууһатыттан интириэһиргиир, хас биирдии киһи туһугар ыалдьарын бука бары билэбит. Кини эдэр эрдэҕиттэн улахан дуоһунастарга үлэлээн саҕалыыр уонна Государствоҕа Куттал суох буолуутун Комитетыгар үлэтин 1973 сыллаахха оперуполномочайынан саҕалаабыта, 1992 сылтан КГБ министрин бастакы солбуйааччытынан, онтон 1994 сылтан Саха Республикатын Куттал суох буолуутун Комитетыгар министринэн ананан үлэлээбитэ, Сахалартан бастакынан. Бу үлэтигэр эппиэтинэстээхтик сыһыаннаһан, туох баар кыаҕын, билиитин-көрүүтүн биэрэн үлэлээбит буолан биир идэлээхтэрин үрдүк итэҕэллэрин ылар, ханна да сырыттар улаханнык убаастанар киһи буолар.
Кырдьык төрөөбүт нэһилиэгин туһугар элбэх уонна улахан өҥөнү оҥордо. Кини курдук өйөбүллээх биир дойдулаахтарбыт биһиэхэ аҕыйаҕа суохтар. Түгэнинэн туһанан бука барыгытыгар убаастыырбытын, махталбытын биллэрэбит. Чэгиэн туруктаах сылдьын.
Көрсүһүүбүтүгэр Афанасий Павловичтыын тэҥҥэ кэлэн ыалдьыттаатылар, көрсүһүүбүт геройунаан алтыспыт, бииргэ үлэлээбит кэмнэрин санаан үтүө тылларынан кэпсээтилэр, мүччүргэнээх сырыыларыттан үллэһиннилэр:
- Николаев Игорь Игнатьевич – Ил Дархан советнига
- Прокопьев Владимир Михайлович, биир дойдулаахпыт Баишев Юрий Петрович, Христофорова Мария Николаевна – Ил Түмэн депутаттара
- Егоров Михаил Дмиртиевич, Петров Соломон Кириллович- биир идэлээхтэрэ
- Амбросьев Алексей Алексеевич-Сиэн Мунду – А.П. Кириллин туһунан, нэһилиэк туһунан кинигэлэр ааптара
- Кривогорницын Иван Юрьевич – С.З. Борисов туһунан, 1 Тыыллыма нэһилиэгин туһунан документальнай киинэлэр режиссера.
- Заболоцкий Владимир Ильич – СР норуоднай артыыһа
28.03.2023